sağlık etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
sağlık etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

20 Mart 2008 Perşembe

KİLO ALDIRAN 7 NEDEN


Bir zamanlar sahip olduğunuz hatlara artık çok mu uzaksınız? Aynaya her baktığınızda birkaç yıl, hatta birkaç ay önceki siluetinizin bozulduğunu görerek mutsuz mu oluyorsunuz? Beslenme uzmanları bu durumu 'çok ve düzensiz yemek ve az hareket' diye özetliyor. Bir grup uluslararası araştırmacı ise International Journal of Obesity adlı derginin son sayısında, obezite veya kilo fazlalığının bilinen klasik sebeplerinin (beslenme alışkanlıkları, hayat tarzı, kalıtım ve metabolik düzensizlikler gibi) dışında, yeni nedenler ortaya koyuyor. Her ne kadar bu yeni sebeplerin etkileri vücutta sınırlı gibi gözükse de birbirleriyle etkileşimleri 'bel çevresi' ölçüsüne yansıyor. İşte araştırmacıların risk olarak belirledikleri nedenler:

1- Az uyumak: Halk arasında çok uyumanın kilo almayı tetikleyeceğine inanılır. Cleveland'da bulunan Case Western Reserve University'de gerçekleştirilen araştırmanın sonucu ise bu inanışı çürütecek sonuçlar içeriyor. Çalışmaya göre; günde ortalama be. saatin altında uyku, seneler içinde kilo artı.ına neden oluyor. İlginç olan; beslenme ve fizik aktivite farkı olmayan iki gruptan az uyuyanlarda saptanan kilo artışının (araştırmacılar sebebini kesin olarak açıklayamamakla birlikte), az uyumanın bazal metabolizmayı etkilemesinden kaynaklandı ğına inanıyorlar. Bu noktada; geçen haftaki yazımda altını çizdiğim, doğal yağ yakıcılardan olan ve uyku sırasında salgılanan büyüme hormonundan uykusuz kalındığında yararlanılamadığının da hesaba katılması gerekiyor.

2- Kirlilik: Kilo artışı ile hormonlar arasındaki ilişkiyi artık hepimiz biliyoruz. Bazı hormonlar, örneğin leptin, kiloyu kontrol altında tutma gibi bir göreve sahip. Bunun gibi, tiroit hormonları, insülin, glukagon gibi hormonlar veya östrojen ve progesteron gibi kadınlık hormonları da yağlanma ve kiloyla ilişkilendirilebilecek özellikler taşıyorlar. Çevremizde ve yiyeceklerimizde mevcut olan kirlilik (hava, tarımsal ve hayvansal ürünlerin işlenişi) vücudumuzun hormonal dengesine etki edebiliyor, Cristina Aguilera'nın kişisel antrenörü Michael Borden, starın herkesi şaşırtarak kısa sürede verdiği kiloların sırrını, 'temiz, organik gıdalar' olarak açıklamıştı. Borden, "Yediklerinizi organik olarak tüketmeye ba.ladığınızda bir ay içinde vücudunuzdaki değişime şaşıracaksınız" diyor. Bu örnekte de gördüğümüz gibi; yediklerimizdeki kirlilik, metabolik dengeyi, iştahı ve dolayı sıyla kiloyu bozabiliyor. Çözüm için temiz bir çevre ve organik tarıma yönelmek gibi yöntemler ön plana çıkıyor.

3- İklimlendirme sistemleri (klimalar): Alabama Üniversitesi'nde yapılan bir araştırma; sıcak havalarda can kurtaran gibi sarıldığımız klimaların şişmanlattığını ortaya çıkardı. Soğukta organizma, ısınmak için küçük bir fırın gibi kalori yakıyor. Sıcak havada ise ısınma kadar olmasa da vücut ısısını düzenlemekle görevli fizyolojik mekanizmaları harekete geçirmek için enerji harcıyor. Araştırmayı yürüten Prof. David B. Allison'a göre, klimalar belli bir ısıyı sabit tutarak, metabolik hızı yavaşlatıyorlar. Yine de bu konuda bilim dünyasında karşı tezi savunan ve bu çalışmaya şüpheli ve temkinli yaklaşan bilim insanları az değil.

4- Sigarayı bırakmak: Çok istemesine rağmen, 'kilo alırım' endişesiyle sigarayı bırakamayanların sayısı çok fazla. Gerçekten de sigarayı bırakan pek çok insanın yaşadığı sorun; kilo almak. Nikotin, enerji metabolizmasını uyararak daha fazla kalori harcanmasını sağlar, iştahı etkilerken, katranın mide sekresyonunu artırarak, az da olsa, yiyeceklerden yararlanımı azaltır. Buna rağmen, sigara içmeye başlamak kilo kaybettirmez. Bunun için sigarayı bırakma stratejisinde sağlam durmak, şeker yemek yerine kalorisi düşük yağsız, tuzsuz patlamış mısır tüketmek daha uygun olur.

5- İlaçlar: Doğum kontrol hapları, steroid hormonlar, antidepresanlar ve kimi tansiyon düşüren ilaçlar, kiloda artı.a neden olur. Antidepresanlar ve tansiyon için betabloker kullanımı metabolizmayı yava.latırken, bazı hormon ilaçları su tutar, bazıları yağ depolanmasını artırır. Dolayısıyla bu tip ilaç kullananlar, hekimlerinin öngördüğü şekilde tedaviye devam etmeli. Ancak doğru beslenmeyi de ihmal etmemek, kalori alımında çok daha dikkatli olmak şart.

6- Ekonomik krizler: Genellikle daha ucuz yiyecekler daha çok kilo aldı ranlardır. Ekmek ve makarnanın, sebze veya etten daha ucuz olduğu düşünülürse; (her ne kadar göbeklenmek ekonomik refahla ilişkilendirilse de) kriz dönemlerinin kilo almayı tetikleyebileceği sonucuna varılabilir. Burada; 40 ile 60 yaşları arasında kilo almaya eğilimin, 20'li yaşlara oranla arttığı, ancak 60 yaşından sonra, iştahın azalması nedeniyle durumun terse döndüğü unutulmamalı.

7- Geç anne olmak: Bugün kadınlar, birkaç on yıl öncesine göre daha geç çocuk sahibi oluyor ve hamilelik sırasında çok daha fazla kilo alıyorlar. Araştırmacılara göre; genç bir kadının hamilelikte kilo almaya metabolik direnç kapasitesi çok daha fazla gözüküyor. Hele bir de buna şeker hastalığı gibi faktörler de eklendiğinde, hayat boyu şişman kalma riskiyle karşı karşıya kalınıyor. Bu nedenle geç ya.larda hamile kalmayı dü.ünenlerin beslenmelerine ve kilo almalarına çok daha fazla dikkat etmeleri gerekiyor. dr.ali kerim diler.

2 Ocak 2008 Çarşamba

sabah sağlık

Bu yıl Türkiye'nin en iyi zeytinyağı seçilen Kristal'in sahibi Noel Micaleff, her zaman olduğu gibi Ramazan ayı boyunca oruç tutanların da zeytinyağı tüketmelerini öneriyor. Çünkü iftarda ve sahurda yenen zeytinyağlı yemekler daha kolay hazmediliyor.Zeytinyağı, özellikle Akdeniz ülkelerinde mutfaklardan eksik olmaz. Zeytinyağlı dolmalar, sebzeler, börekler Akdenizliler için vazgeçilmezdir. Ama bu yemeklerin lezzeti kullanılan zeytinyağında gizlidir. Türkiye de zeytinyağı açısından şanslı bir ülke. Özellikle Batı Anadolu'da yetişen zeytinler sayesinde mutfaklarımızda lezzetli ve kaliteli zeytinyağları kullanabiliyoruz. Türkiye'de zeytinyağı denince akla gelen ilk markalardan biri ise Kristal. Malta'dan İzmir'e göç eden Micaleff ailesinin 1930'lu yıllarda kurduğu Kristal, zeytinyağını teneke kutulara koyan ilk marka oldu. Teneke kutular da Anadolu insanın zeytinyağını keşfetmesini sağladı. Bugün Kristal'in başında bulunan Noel Micaleff, Türklerin de artık faydalarını keşfettiği zeytinyağını daha fazla tüketmeye başladığını söylüyor. Bu yıl, zeytinyağı uzmanları ve gurmeleri tarafından 'Türkiye'nin en seçkin zeytinyağı seçilen' Kristal, 2000 yılında İtalya'da gerçekleştirilen Verona Sol 2000 yarışmasında da 'Yağ Ustaları Altın Aslan Ödülü'nü almıştı.BİR ZEYTİNYAĞI ÖYKÜSÜ Birbiri üstüne ödüller alan, bugün en tercih edilen ve güvenilen markalardan biri olan Kristal, köklü bir geçmişe sahip. Temelleri yaklaşık 70 yıl önce Micaleff ailesi tarafından İzmir'de atılmış. 1800'lü yıllarda bir kayıkla Malta'dan İzmir'e göç eden Micaleff ailesinin oğullarından Anthony, cumhuriyetin ilk yıllarında hayatını simsarlık yaparak kazanıyormuş. Yani zeytinyağı, tütün, incir, tiftik, yün, pamuk alım satımı yapıyormuş. Bunların içinde zeytinyağında gelecek olduğunu görünce 1930'lu yılların başında, kendi adıyla ilk zeytinyağı rafine fabrikasını kurmuş. 1940'lı yıllara gelindiğinde ise işi geliştirmeye ve markalaşmaya karar vermiş. İlk olarak A. Micaleff olan markanın adı Kristal olarak değiştirilmiş. Ardından da Malta'dan yaptıkları göçü simgeleyen vapur çizimi logodaki yerini almış.YAŞLANMAYI GECİKTİRİYOR Bugün Kristal Zeytinyağları'nın başında Anthony Micaleff'in oğlu Noel Micaleff bulunuyor. Türkiye'de zeytinyağını ilk kez kendi ailesinin rafine ettiğini söyleyen Noel Micaleff, babasının amacının rafine ettiği zeytinyağını kutulara koyup Anadolu'ya yaymak olduğunu anlatıyor: "Türkiye'de zeytinyağını teneke kutuya ilk biz koyduk ve Anadolu'ya zeytinyağı tüketimini öğrettik. Çünkü 1930-40'lı yıllarda zeytinyağını İstanbul, İzmir ve batıdaki bölgeler tüketirdi. Anadolu'ya nadir giderdi. Fakat bizim zeytinyağını perakendeye hitap eden teneke kutu ambalajlarda sunmamız bir çığır açtı ve Anadolu'daki tüketici de bakkalından zeytinyağı almaya başladı." Her ne kadar Anadolu insanı zeytinyağıyla yıllar öncesinden tanışmış olsa da ülkemizde zeytinyağı tüketimi istenilen ölçüde değil. Mutfaklarda ağırlıklı olarak tereyağı ve margarin tüketimi devam ediyor. Tabii son zamanlarda medyada zeytinyağının ne kadar sağlıklı olduğuna dair çıkan haberler yörüngenin biraz değişmesini sağladı. Ama Noel Micaleff zeytinyağı tüketiminin, seneden seneye artsa da diğer ülkelerle kıyaslandığında az olduğunu belirtiyor. Zeytinyağının, sağlığa en faydalı yağ olduğu herkesin bildiği bir gerçek. Kalbe, kolestrole iyi geliyor, antioksidan özelliği taşıyor, E vitamini başta olmak üzere pek çok vitamin içeriyor. Yani vücudun yaşlanmasını önleyen etkenleri büyük miktarda taşıyor. Noel Micaleff zeytinyağı tükettiğimiz takdirde yaşlanmanın da gecikeceğini anlatıyor. Zeytinyağının bir diğer özelliği de de hazmının kolay olması. Noel Micaleff, Ramazan ayı boyunca oruç tutanların yemeklerinde ve sofralarında rahatlıkla zeytinyağını tercih edebileceklerini belirtiyor. "Çünkü zeytinyağıyla pişirilmiş yemekler daha kolay hazmedilir."UCUZ ZEYTİNYAĞINA DİKKAT Kristal'in iki tür zeytinyağı bulunuyor; Naturel Sızma ve Riviera. Noel Micaleff marketlere gittiğimizde birçok sızma çeşidiyle karşılaştığımızı ama bunun pazarlama tekniğinden başka bir şey olmadığını söylüyor: "Tüketicinin dikkatini çekmek için sızmanın önüne 'Erken hasat' ibaresi koyuyorlar. Ama zeytinyağının zaten tümü erken hasat ürünüdür. Zeytinyağı zeytini bekletip de elde edilen bir ürün değildir." Noel Micaleff tüketiciyi ucuz fiyata satılan zeytinyağına karşı da uyarıyor: "Halk cicili bicili bir teneke kutu ya da şişede, ucuza zeytinyağı alıyor. Ama ucuz zeytinyağı alıyorum derken aslında pahalı bir pamuk yağı satın almış oluyor. Çünkü o ürünün aslı pamuk yağı ya da başka bir nebati yağdır. Sadece koku versin diye içine yüzde 1,2 ölçüsünde kötü bir zeytinyağı koyuyorlar o kadar."
EYLEM BİLGİÇ